ΙΣΤΟΡΙΑ

Στην Αρχαία Ελλάδα η συκιά αποτελούσε δέντρο ιερό. Κατά τον Αιλιανό η εκστρατεία του Ξέρξη κατά της Αθήνας πραγματοποιήθηκε για τα περίφημα σύκα της Αττικής που ήταν τότε περιζήτητα στην Περσία αλλά η εξαγωγή τους ήταν απαγορευμένη. Από εκεί προέρχεται και το επίθετο «συκοφάντης» που κατά τον Πλούταρχο συκοφάντης ήταν εκείνος που κατήγγειλε τους παράνομους εξαγωγείς σύκων στην Αρχαία Αθήνα. Ορθότερη όμως είναι η άποψη κατά την οποία «συκοφάντης» ήταν εκείνος που φανέρωνε τα σύκα που είχε κρύψει κάποιος στα ρούχα του, προφανώς μετά από κλοπή.

Ο Όμηρος κάνοντας αναφορά για τον Οδυσσέα λέει ότι για να πιστέψει ο πατέρας του ο Λαέρτης ότι αυτός πράγματι ήταν ο γιός του, του θύμισε ότι έλαβε από αυτόν «τεσσαράκοντα συκάς».

Οι καρποί της συκιάς, τα σύκα, μαζί με τις ελιές και τα σταφύλια ήταν από τα σημαντικότερα είδη διατροφής των αρχαίων Ελλήνων, οι Σπαρτιάτες δε τα χρησιμοποιούσαν στα δημόσια γεύματά τους. Το σύκο είναι εδώ και τουλάχιστον 3.000 χρόνια βασικό συστατικό της ανθρώπινης διατροφής. Για τους αρχαίους πολιτισμούς της Μεσογείου αποτελούσε είδος πρώτης ανάγκης και αναπόσπαστο μέρος του διαιτολογίου, ώστε ενίοτε αντικαθιστούσε ακόμα και το ψωμί.

Το σύκο υπήρξε πολυαγαπημένο φρούτο και βασικό στοιχείο της Ελληνικής διατροφής από τα αρχαία χρόνια , αφού συνιστούσε την κύρια τροφή των αθλητών στους Ολυμπιακούς αγώνες, αλλά παράλληλα συνδεόταν με τη λατρεία του Διονύσου, της Δήμητρας και των Πυθαγορείων. Στην Αρχαία Αθήνα τα σύκα ήταν πρώτα στις προτιμήσεις και φυσικά στην καλλιέργεια. Απαγορευόταν αυστηρά η εξαγωγή τους και υπήρχε τιμωρία σε όποιον εξήγαγε παράνομα. Το σύκο εκτός από θρεπτικό αποτελούσε και συμβολικό φρούτο αφού συμβόλιζε την ευημερία , τη γονιμότητα, τη γνώση και την ενότητα.

Η Κύμη, τόπος πλούσιος κι ευλογημένος από τη Φύση, έχει τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης μέσα από την ορθή αξιοποίηση των δυνατοτήτων που υπάρχουν στον πρωτογενή τομέα, σημειώνοντας υψηλά ποσοστά σε παραγωγή ποιοτικών προϊόντων, η αλλαγή συνθηκών ζωής και ο προσανατολισμός των περισσότερων σε λιγότερο επίπονα και περισσότερο κερδοφόρα επαγγέλματα, οδήγησαν στην ατροφία και την υποβάθμιση της παραγωγής σύκου.
Το σύκο Κύμης είναι ένα μοναδικό προϊόν αναγνωρισμένο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως προϊόν με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης. Είναι παραδοσιακό και παράγεται αποκλειστικά στην περιοχή της Κύμης του Ν. Ευβοίας από 25.000 συκόδενδρα τοπικής ποικιλίας. Τα χαρακτηριστικά του καρπού της τοπικής ποικιλίας του συκόδενδρου, επιβάλλουν έναν ιδιαίτερο τρόπο για την παραγωγή και αποξήρανση του. Το συκόδενδρο της περιοχής Κύμης δεν έχει πολλούς φυσικούς εχθρούς γι΄ αυτό δεν απαιτεί ιδιαίτερες καλλιεργητικές τεχνικές και φροντίδες. Έτσι λοιπόν δεν υπόκεινται σε ψεκασμούς και εφαρμόζονται λιπάνσεις που είναι κυρίως οργανικές.

Στη χώρα μας καλλιεργούνται συκιές τόσο για νωπά σύκα όσο και για ξερά. Τα σύκα της περιοχής Κύμης προορίζονται κυρίως για ξερά, επειδή είναι λεπτόφλουδα και πολύ ευπαθή.

Υπάρχουν δύο τύποι ξηρών σύκων:

  • Τα ακλιβάνιστα ή φυσικά. Παράγονται χωρίς την επεξεργασία της θείωσης και το χρώμα τους είναι προς το καφέ ανοικτό.
  • Τα κλιβανισμένα ή λευκά. Παράγονται αφού τοποθετηθούν σε κλίβανο και υποστούν την επεξεργασία της θείωσης και το χρώμα τους είναι λευκό.

Για την ιστορία αναφέρομε πως φθάσαμε στην περιοχή μας τα φυσικά και ακλιβάνιστα σύκα να υπόκεινται σε κλιβάνισμα και να θειώνονται ούτως ώστε να είναι πιο ανταγωνιστικά. Το άσπρισμα των σύκων το έφερε στην περιοχή μας ένας Κύπριος επιχειρηματίας ο Ησαΐας, κατά το διάστημα του μεσοπολέμου, ο οποίος καθώς διηγούνται οι μεγαλύτεροι, κρατούσε πολύ καλά φυλαγμένο το μυστικό του για να μη διαρρεύσει. Συνεργάστηκε με τον συγχωριανό μας Νίκο Καλαμπαλίκη και αγόραζε τα σύκα, την επεξεργασία δε, την έκανε στα αλώνια. Έκδηλη ήταν η περιέργεια των κατοίκων που έβλεπαν τα σύκα από τη μια στιγμή στην άλλη να μετατρέπονται σε κατάλευκα. Για να δικαιολογήσει μάλιστα ο Ησαΐας τη λευκότητα αυτή, ράντιζε τα σύκα με αλατόνερο και διέδιδε πως αυτό και μόνο ήταν η αιτία του ασπρίσματος.

Το μυστικό όμως διέρρευσε και ο Ησαΐας, καταχρεωμένος καθώς λέγεται, έφυγε προς άγνωστη κατεύθυνση. Έτσι από τότε τα σύκα Κύμης εκτός από το φυσικό τους χρώμα, κλιβανίζονται και θειώνονται και έτσι μετατρέπονται σε ολόλευκα και γίνονται περισσότερο ανταγωνιστικά. Για όσους όμως γνωρίζουν, προτιμούν να τα γεύονται φυσικά χωρίς κλιβάνισμα, μια και η γεύση τους έτσι είναι πολύ γλυκιά.

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ

Ένας Τόπος…Ένα Είδος…Μια Ποικιλία…Ένα ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ!!!

Τα ξερά σύκα Κύμης είναι ένα διατροφικό προϊόν παγκόσμιας μοναδικότητας και ανεκτίμητης αξίας:

1. Είναι ένα προϊόν 100% ΦΥΣΙΚΟ
Η συγκομιδή του πραγματοποιείται, αφού ωριμάσει, στην φυσική του μορφή από τα δέντρα. Στη συνέχεια αποξηραίνεται και επεξεργάζεται μέχρι την διάθεσή του με απόλυτα φυσικούς τρόπους και δίχως την χρήση χημικών.
2. Είναι ένα προϊόν ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ.
Ανεξάρτητα από τους εκσυγχρονισμούς και την εκμηχάνιση που εισήλθε στην επεξεργασία του, διατηρείται ο ίδιος αυθεντικός και παραδοσιακός τρόπος μεταχείρισής του, που έρχεται από τα βάθη των αιώνων, από γενιά σε γενιά, μέχρι και τις μέρες μας.
3. Είναι ένα προϊόν ΓΕΥΣΤΙΚΟΤΑΤΟ
Προέρχεται από μια ποικιλία που από την φύση της δίνει εύγευστους καρπούς, υποβοηθούμενη από τις ιδιαίτερες εδαφοκλιματολογικές συνθήκες της περιοχής της Κύμης.
4. Είναι ένα προϊόν ΥΨΗΛΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ
Παρέχει υψηλή ενέργεια λόγω της υψηλής θερμιδικής του αξίας ( 100γρ αποξηραμένων σύκων- 2 τεμάχια -αποδίδουν περίπου 275 θερμίδες). Είναι πλούσιο σε κάλλιο (ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης ) καθώς επίσης και σε μαγνήσιο, ασβέστιο και βιταμίνες A,B,C. Δεν περιέχει ίχνος λίπους και χοληστερίνης.
5. Είναι ένα προϊόν ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΓΕΙΑ
Γιατί λόγω των πολλών σπορίων του, διευκολύνει την λειτουργία του πεπτικού συστήματος.
6. Είναι ένα προϊόν απολύτως ΑΣΦΑΛΕΣ για κατανάλωση

Είναι το μοναδικό προϊόν στο οποίο δεν ανιχνεύτηκαν ποτέ αφλατοξίνες, πολύ τοξικές χημικές ενώσεις, που καταστρέφουν συκώτι και νεφρά. Αυτές βρίσκονται σε όλα τα τρόφιμα με τα παράγωγά τους που είναι πλούσια σε υδατάνθρακες. Παράγονται από μια ομάδα 5- 6 γεννών μυκήτων, στην οποία κυριαρχούν μύκητες του γένους Aspergilus. Τα σπόρια των μυκήτων αυτών δυσκολεύονται να εισέλθουν στο εσωτερικό των ξερών σύκων Κύμης αφού οι καρποί συλλέγονται με το χέρι από τα δέντρα και αποφεύγεται η επαφή τους με το έδαφος, όπου αυτοί οι μύκητες κατά κύριο λόγο δραστηριοποιούνται. Επιπλέον τα σπόρια του μύκητα που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα δεν μπορούν να εισέλθουν στα σύκα Κύμης γιατί αυτά έχουν κλειστή την οστιόλη , το άνοιγμα στο πίσω μέρος τους. Οι καρποί της συγκεκριμένης ποικιλίας, σε αντίθεση με τις άλλες, διαπνέουν από τις ραγάδες του καρπού, (ελαφρά ραγίσματα στην επιδερμίδα του).

Επιπρόσθετα τα σύκα δεν υπόκεινται σε ψεκασμούς και εφαρμόζονται λιπάνσεις που είναι κυρίως οργανικές.
Η ιδιορρυθμία του όσον αφορά στην χειρονακτική του επεξεργασία αλλά και τον τρόπο διάθεσής του (ανοίγεται στην μέση και ελέγχεται ) αποτρέπει να φτάσουν στην κατανάλωση ξερά σύκα εσωτερικά αλλοιωμένα, (συνήθως από την πιο διαδεδομένη ασθένεια του καρπού την ενδόσηψη, προσβολή από μύκητα του γένους fusazium). Λόγω του ανοίγματός τους στην μέση έχουμε πολύ καλύτερη φυσική, (ήλιος) ή τεχνητή, (κλίβανος), αποξήρανσή του.

Η προσεκτική από έμπειρους εργάτες αργή και σταδιακή επεξεργασία του (υφίσταται περίπου σαράντα  -40- χειρισμούς ) έχει ως αποτέλεσμα την προστασία του προϊόντος από προσβολές εντόμων και μυκήτων και την διατήρηση σε αυτό όλων των ευεργετικών συστατικών του και της ιδιαίτερης γευστικότητάς του.

Η ποικιλία της Κύμης (ΤΡΑΓΑΝΙΚΑ) όπου και αν μεταφέρθηκε για καλλιέργεια, δεν απέδωσε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της , ούτε διατήρησε την ΑΣΥΓΚΡΙΤΗ ΓΕΥΣΗ ΤΗΣ, όπως τα αποδίδει στην περιοχή της Κύμης.

Για όλους τους προαναφερθέντες λόγους το συγκεκριμένο διατροφικό προϊόν, που απαιτεί μια κοπιαστική και εξειδικευμένη χειρωνακτική επεξεργασία για να παραχθεί, και προϋποθέτει υψηλό κόστος συγκομιδής, υπερτερεί σαφώς του ανταγωνισμού και διατηρεί τη ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

Δυστυχώς όμως είναι ένα προϊόν που αυτές του οι ιδιότητες είναι άγνωστες στο ελληνικό και παγκόσμιο διατροφικό κοινό και χρειάζεται προσπάθεια για την ανάδειξή του. Προσπάθεια που ποτέ δεν έγινε, τουλάχιστον μέχρι πρότινος…

Δημήτρης Μπουρίκας: Γεωπόνος, Επιθεωρητής Συστημάτων HACCP
Βασίλειος Μπουρνάκας: Γεωπόνος, πρ. μέλος της Επιτροπής Α.ΣΥ.ΓΕ.Φ. (Ανώτατο Συμβούλιο Γεωργικών Φαρμάκων)
Νίκος Στουπής: Γεωπόνος, ειδικευμένος σε θέματα Περιφερειακής Ανάπτυξης.